Δευτέρα, 11 Μαρτίου 2019

Krystian Lupa: Η Δίκη του Κάφκα

Αν και άχαρος ο ρόλος να υμνείς μια παράσταση στην οποία κανείς δεν έχει άμεση πρόσβαση (ήταν η τελευταία απο μια μικρή σειρά παραστάσεων που χωρίς την προτροπή της φίλης Έλενας Τονικίδη δεν θα είχαμε πάει χθες στην "Στέγη" του Ιδρύματος Ωνάση να την παρακολουθήσουμε), θα προτείνω στους εικαστικότερους και πλέον θεατρόφιλους από τους φίλους μου, να παρακολουθούν στο εξής σε όλη την διάρκεια του φυσικού τους βίου τον Krystian Lupa και την καλλιτεχνική παραγωγή, καθώς, χθες το βράδυ, παρακακολούθησα ένα από τα  συγκλονιστικότερα έργα τέχνης που έχω δει στο θεατρο. Την "Δίκη" του Κάφκα, με την οποία ο Lupa αποδόμησε, συνδιαλέχθηκε, αντιδιέστειλε και απέδωσε με έναν ολοκληρωτικά δικό του τρόπο. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά βαθύ φιλοσοφικό έργο ανατομίας των σχέσεων φαντασιακού - πραγματικού, ασυνείδητου - αντίληψης, πολιτικού - προσωπικού, με προεκτάσεις που φτάνουν στις μεγαλύτερες εκτάσεις που μπορεί να γνωρίσει ο άνθρωπος, αυτές του ασυνείδητου. Είδα στην 5ωρη παράσταση, και σε χρόνο που κύλισε σαν νερό από διαρρηγμένο φράγμα, και άφησε ένα ανυπέρβλητο κενό πίσω του, τον Λακάν και τον Καστοριάδη να ξεπερνιούνται, όχι με (επι)κριτική προέγγιση, αλλά ως βασικά δομικά στοιχεία ενός τοίχου που χρειάστηκαν για να χτιστούν τα θεμέλια της αισθητικής αντίληψης ενός υπέροχου οικοδομήματος, και το ίδιο το έργο Κάφκα να αποδομείται και να ανασυντίθεται σε μια δομή πολύ ισχυρότερη και δυναμικότερη από το αρχικό.

Το έργο είναι φιλοσοφικό και ψυχαναλυτικό, σε υπέρτατο βαθμό, ώστε να παραμένει ελάχιστο μέρος του οικοδομήματος ως πολιτικό, και ίσως αυτό να μοιάζει υποδεέστερο μπροστά στο μεγαλείο του πρώτου. Ερμηνειες και επανερμηνείες αλλων ερμηνειών, με την εργαλειοθήκη της ψυχανάλυσης ως μέθοδο αντίληψης, επιχειρεί την επαναθέσμιση του κοινωνικού-φαντασιακού με πολλές αναφορές στην εποχή μας, κρατώντας ουσιαστικά ως σύστημα την προσέγγιση του έργου του Κάφκα, την οποία ανανέωνει εντυπωσιακά, προσφέροντας μας το απαραίτητο λεξιλόγιο εννοιών για την εκφραση τους, και την επαναδιαπραγματευση του τραυματικου-πραγματικου μέσα από την γλώσσα των συμβόλων. Αν όλα τα παραπάνω επιτυγχάνονταν κυρίως μέσω του Λόγου, θα μπορούσαμε ήδη να μιλήσουμε για ένα αριστούργημα, όμως η παράσταση υπερπήδησε με ευκολία αυτό το επίπεδο, τείνοντας προς  την δόμηση και όχι την περιγραφή της Αλήθειας (κατά την έννοια αυτού που δεν πρέπει να χαθεί στην λήθη, ή αυτού που είναι αδύνατον να ξεχαστεί άραγε;) καθαρά σε ένα καθολικά αισθητικό επίπεδο, συνδυάζοντας τα μέσα των εικαστικών και παραστατικών τεχνών με ιδανικό τρόπο.

„Proces" reż. Krystian Lupa. TRAILER from Nowy Teatr on Vimeo.

Τρίτη, 1 Ιανουαρίου 2019

Ο Άη Βασίλης που χάνουμε, τα παραμύθια που σκοτώνουμε

Από χώρα σε χώρα ο θρύλος του -αλλά και η φυσιογνωμία του- μπορεί να διαφέρουν, όμως η προσφορά του Αϊ Βασίλη παραμένει αναλοίωτη στην ουσία αλλά και στο σημειολογικό νόημά της. Για τα παιδιά των χριστιανών στη Γκάνα στην Αφρική είναι ο Πατέρας των Χριστουγέννων που έρχεται όχι από το Β. Πόλο ή από την Καισάρεια αλλά από τα βάθη της ζούγκλας.  Στη Χαβάη -αλλά και στην Καλαμάτα- καταφθάνει πάνω σε μία βάρκα. Στην Αυστραλία κάνει την εμφάνισή του πάνω σε θαλάσσια σκι, με περιβολή ένα κόκκινο ολόσωμο μαγιό. Στην Βραζιλία ονομάζεται Βόντο Ιντο ο προπάππος δηλαδή των Ινδιάνων.  Στην Κίνα τον φωνάζουν Ντουν Τσε Λάο Ρεν που σημαίνει ο Γέρος των Χριστουγέννων. Για τα παιδιά στην Πολωνία τα δώρα έρχονται από τα αστέρια, στην Ουγγαρία τα φέρνουν άγγελοι, ενώ στην Γαλλία τα κουβαλά στην πόρτα ο Περ Νοέλ (Πατέρας των Χριστουγέννων) ή ακόμη και το Θείο Βρέφος. Στη Συρία τα κουβαλά στην καμπούρα της η πιο νεαρή καμήλα που γεννήθηκε την 6η Ιανουαρίου, ανήμερα της γιορτής των Μάγων, οι οποίοι πρωταγωνιστούν στη διανομή των δώρων στις περισσότερες ισπανόφωνες χώρες από την Ισπανία και το Μεξικό μέχρι το Π. Ρίκο, την Αργεντινή, τη Βραζιλία και τις Φιλιππίνες. Στην Ιταλία το δύσκολο έργο έχει αναλάβει η μάγισσα Μπεφάνα η οποία είχε αρνηθεί να μεταβεί μαζί με τους 3 μάγους γιατί δεν είχε τελειώσει το σκούπισμα. Έκτοτε περιφέρεται από σπίτι σε σπίτι με το σκουπόξυλο στο χέρι ψάχνοντας το Θείο Βρέφος και απ όπου περνά αφήνει και ένα δώρο. Την ίδια περιπλανώμενη γερόντισσα συναντάμε στη Ρωσία. Ονομάζεται Μπαμπούσκα, έδωσε λάθος κατεύθυνση στους Μάγους και από τότε περιφέρεται στα σπίτια και περιεργάζεται τα παιδικά πρόσωπα. Όσα ήταν καλά θα πάρουν δώρο. Τα υπόλοιπα μπορούν να ελπίζουν μόνο στη μεγαλοψυχία του γηραιού κυρίου με την λευκή γενειάδα και την κόκκινη στολή που ονομάζεται "Παππούς του Χιονιά". Στις αμέσως επόμενες γενιές ίσως τα παιδιά είναι αρκετά έξυπνα απ΄λο μικρή ηλικία ώστε να απομυθοποιήσουν τον Άγ. Βασίλη, ή οι γονείς τους "ορθώς πληροφορημένοι" για τον "εμπορικό άγιο που εισήγαγε η Coca Cola". Δεν αντιλέγω αλλά ίσως η αλήθεια να είναι αντικειμενικη, ίσως όμως, παράλληλα, η ζήτηση της να μην είναι εξίσου ευγενής, επιθυμητή ή χρήσιμη.

Δευτέρα, 31 Δεκεμβρίου 2018

2019


Το 2019 σας εύχομαι κοιτάζοντας πίσω να βλέπετε όσα σφυρηλάτησαν τον καλύτερο εαυτό σας, κοιτάζοντας μπροστά να βλέπετε τον δρόμο που θα σας οδηγήσει στην πραγματοποίηση των στόχων σας, κοιτάζοντας γύρω σας να βλέπετε ανθρώπους που λαμπρύνουν την ζωή σας, και, κοιτάζοντας μέσα σας να βλέπετε τον εαυτό σας δυνατό και άξιο για όλα τούτα. 

Καλή χρονιά με υγεία και την τύχη με το μέρος σας. 

Τετάρτη, 26 Σεπτεμβρίου 2018

Τροφή για σκέψη | Albert Camus: ...τούτη η σιωπή είναι το τέλος του κόσμου

Ζούμε μέσα στον τρόμο γιατί η πειθώ έχει χάσει τη δύναμή της, γιατί ο άνθρωπος παραδόθηκε ολοκληρωτικά στην ιστορία και δεν μπορεί πλέον να στραφεί προς εκείνη την πλευρά του εαυτού του, το ίδιο αληθινή όπως και η ιστορική πλευρά, την οποία ξαναβρίσκει μπροστά στην ομορφιά του κόσμου και των προσώπων. Γιατί ζούμε στον κόσμο του αφηρημένου, το κόσμο των γραφείων και των μηχανών, των απόλυτων ιδεών και του δύσκαμπτου  μεσσιανισμού.  Ασφυκτιούμε ανάμεσα σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι έχουν απόλυτο δίκιο, είτε πρόκειται για τη μηχανή τους, είτε για τις ιδέες τους. Και για όλους εκείνους που ζουν μόνο με το διάλογο και τη φιλία των ανθρώπων τούτη η σιωπή είναι το τέλος του κόσμου / Albert Camus

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

Εθισμένοι γονείς στα Social Media: Τα παιδιά μας που πληγώνουμε


Μια ενδιαφέρουσα έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις της κατάχρησης και του εθισμού χρήσης κινητού με το περιεχόμενο τους των Social Media γονιών στα παιδιά τους δημοσιεύει το περιοδικό Wonderneed. Ουσιαστικά πρόκειται για μελέτη, στην οποία υπογραμμίζεται ότι υπερβολική χρήση από τους γονείς κάνει τα παιδιά από την βρεφική μέχρι και το τέλος της παιδικής ηλικίας να νιώθουν ασήμαντα για τους γονείς τους, και τα οδηγεί σε επιθετικές, αγχωτικές, νευρωτικές, συμπεριφορές. Επισημαίνεται ότι αν το φαινόμενο συνεχίσει μπορεί να έχει και σωματικές επιπτώσεις, όπως καρδιαγγειακα νοσήματα, πρόκληση προβλημάτων όρασης κλπ. αρνητικά αποτελέσματα της παρατεταμένης καθιστικής ζωής, καθώς, αυτά τα παιδιά εθίζονται και τα ίδια, με αποτέλεσμα να αποφεύγουν κάθε φυσική δραστηριότητα. Η έρευνα προτείνει στους γονείς να περιορίσουν την χρήση του κινητού, και να αναζητήσουν περισσότερες κοινές δραστηριότητες με τα παιδιά τους. Διαβάστε το άρθρο στα αγγλικά ΕΔΩ.

Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018

Οι Αποικιοκράτες και οι απόγονοι του Πλάτωνα

Αποτελεί κάτι σαν προσωπικό έθιμο για μένα να παρακολουθώ τον τελικό του μουντιάλ, πράγμα που κάνω με χαρακτηριστική ασυνέπεια, μια στις δυό ή τρεις φορές. Ανήκω σε εκείνη την  άδοξη φυλή των ΕΜΠ (Ειλικρινών Μη Ποδοσφαιρόφιλων) και είμαι απόλυτα αδιάφορος για όλυς του αγώνες, δεν ξέρω και δεν με ενδιαφέρει να μάθω παίκτες και ομάδες, κλπ.  Το "έθιμο" προκύπτει από τις παρεΐστικες αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων, την μόνη περίοδο που επηρεασμένος από φίλους έβλεπα ποδόσφαιρο και παίζαμε "χαρτάκια" (ένα παιδικό παιχνίδι της δεκαετίας του '80 με "συλλεκτικές" κάρτες που  έδειχναν τα τυποποιημένα τα επιτεύγματα σε διάφορα επίπεδα διεθνών "άσσων" του ποδοσφαίρου, και, ο παίκτης που είχε σειρά, ζητούσε από τους συμπαίκτες τους να αναφέρουν ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό για τις κάρτες που εκείνοι κρατούσαν στα χέρια τους, και, αν του δικού του ποδοσφαιριστή η απόδοση στο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ήταν καλύτερη  από τους υπόλοιπους, κέρδιζε τα χαρτιά (παίκτες) των υπολίπων, αλλιώς, έχανε την σειρά και το δικό του χαρτί. Φυσικά μετά βλέπαμε "ζωντανά" στο Μουντιάλ τα χαρτάκια μας! Αλλά, τους πιο αδιάφορους από μας, μας ενδιέφεραν μονάχα οι κορυφαίοι. Έτσι, θα βλέπαμε τους "τελικούς", και ορισμένους αγώνες μόνο, διότι στην διάρκεια των υπολοίπων θα προτιμούσαμε να βάζουμε εμείς τα γκολ, στα πάρκα και τις πλατείες των καλοκαιρινών διακοπών μας!

Τιμώντας το έθιμο -αλλά και την πρόσκληση των φίλων του Institut français de Thessalonique να δούμε μαζί με τους γάλλους της Θεσσαλονίκης σε προτζέκτορα τον αγώνα στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου, παρακολούθησα τον τελικό. Είχε προηγηθεί μία σχετική έκπληξη μου διαβάζοντας διάφορα "status" φίλων εκ του Facebook, αλλά και φίλων (της πραγματικής ζωής) στο Facebook, που μου έκαναν εντύπωση για τον φανατισμό, την μισαλλοδοξία τους, αλλά προπάντων, για την έλλειψη πραγματικού Πολιτισμού και για την ανωριμότητά τους. Όταν δε άκουσα τους sportscaster να μιλούν για τους "παίκτες από την Αφρική" που "έχουν μεγαλώσει στη Γαλλία" και έχουν "αφομοιώσει τον γαλλικό τρόπο ζωής", η ενόχληση μου κορυφώθηκε.

Πριν ξεκινήσει ο αγώνας, διάβασα σε προφίλ ότι κάποιος υποστηρίζει την Κροατία, επειδή δεν του αρέσει να παίζει γεωπολιτικά παιχνίδια. Άλλος έγραφε ότι οφείλουμε όλοι να υποστηρίζουμε την Κροατία διότι η Γαλλία παίζει θέατρο και παιρνει τους αγώνες διότι είναι πουλημένη στους Γάλλους η διαιτησία. Κάποιος άλλος έγραφε ότι πρέπει να στηρίξουμε τους Κροάτες διότι είναι Βαλκάνιοι, όπως κι εμείς, άλλοι "θυμήθηκαν" ότι η Γαλλία υποστηρίζει τον ISIS και ότι έστιψε τις αποικίες της πήεε τα καλύτερα φτωχά μαυράκια από τις φαβέλες και τα έβαλε υποχρεωτικά να παίξουν για να την σώσουν από την Κροατική λαίλαπα, κλπ.

Κυριακή, 8 Ιουλίου 2018

Η πρωινή γνωριμία με τον Ντέιν

Το χορταριασμα της μνήμης, δεν μας επιτρέπει να γνωρίσουμε καν το μικρό όνομα του ήρωα: αυτό με το οποίο τον φωναξε η γυναίκα του, του ' δώσε ο πατερας του, τον έκλαψε η μάνα του. Το πάρκο βρίσκεται απέναντι από το σπίτι που μένω. Τα παρτέρια τριγύρω είναι περιποιημενα, τόσο που σε κάνει να αναρωτιέσαι μήπως είναι κηποτεχνικη επιλογή να κείται η πλάκα ανάμεσα στα αγριοχορτα. Πάντως, η πλειοψηφία των κατοίκων της περιοχής δεν εχει ιδέα που βρίσκεται η "πλατεία Ντέιν" 20 χρόνια μετά την τοποθέτηση της αναθηματικής πλάκας.

Ωστόσο, στην σελίδα 22 του τεύχους 42 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013  της τοπικής εφημερίδας της Θέρμης και του Νέου Ρυσίου Θεσσαλονίκης Ἡ ΑΠΟΨΗ", βρίσκουμε το (δυστυχώς ανυπόγραφο) άρθρο με τίτλο "Ο αξιωματικός Ντέιν Ο δικός μας, άγνωστος ήρωας" που παραθέτω αυτούσιο. Δυστυχώς είναι η μόνη σοβαρή αναφορά που βρήκα online, και, αυτή, σε cached σελίδα του Google. Επειδή η "ΆΠΟΨΗ" παρά τον τοπικό χαρακτήρα  της είναι μια σοβαρή έκδοση, ίσως διαθέτει φύλλα ή το αρχείο, οπότε η ίχνευση του άρθρου να έχει κάποια χρησιμότητα:

Πέμπτη, 5 Ιουλίου 2018

Βελτίωση των επιμέρους δεικτών για την Ελληνική καινοτομία

Μια διαρκώς βελτιούμενη πορεία των επιδόσεων καινοτομίας εμφανίζει η Ελλάδα, με βάση τα πιο πρόσφατα ευρήματα του Ευρωπαϊκού Πίνακα Αποτελεσμάτων Καινοτομίας 2018 (European Innovation Scoreboard, EIS) αναφορικά με τον συνθετικό δείκτη καινοτομίας από το 2014 μέχρι σήμερα. Αντίστοιχη βελτίωση καταγράφεται και σε επιμέρους διαστάσεις της καινοτομίας και έρευνας & ανάπτυξης, με τη χώρα να συγκλίνει προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.  Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων του EIS που αφορούν την Ελλάδα, την οποία πραγματοποίησε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ). Η ανάλυση έχει σκοπό να διευκολύνει την κατανόηση των περίπλοκων πρωτογενών συνθετικών πινάκων που αφορούν τη χώρα (όπως αυτοί δημοσιεύονται στο αντίστοιχο country report για την Ελλάδα) και την επακόλουθη ενίσχυση του σχετικού δημόσιου διαλόγου.  Ο Ευρωπαϊκός Πίνακας Αποτελεσμάτων Καινοτομίας (ΕIS) του 2018, ο οποίος δημοσιεύτηκε στις 22 Ιουνίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρουσιάζει τις σχετικές επιδόσεις των κρατών μελών για το έτος 2017, λαμβάνοντας υπόψη 27 διαφορετικούς δείκτες. Μέσω της ετήσιας δημοσίευσης του EIS από το 2000 μέχρι σήμερα, παρέχεται η δυνατότητα συγκριτικής αποτίμησης των ερευνητικών και καινοτομικών επιδόσεων των ευρωπαϊκών κρατών μελών (καθώς και κάποιων τρίτων χωρών), αναδεικνύοντας έτσι τις ισχυρές και ασθενείς διαστάσεις του ερευνητικού και καινοτομικού τους συστήματος. Επιπλέον, μέσω της δημοσίευσης των ευρημάτων ωθούνται τα κράτη μέλη να σταθμίσουν ή/και να ιεραρχήσουν τις περιοχές στις οποίες θα πρέπει να εστιάσουν τις προσπάθειές τους ώστε να βελτιώσουν περαιτέρω αυτές τις επιδόσεις.

Κυριακή, 1 Ιουλίου 2018

Guidelines for medical care needed for transgender children in Australian hospital

According to the Lancet, the number of children and adolescents seeking support for gender dysphoria—the distress caused by incongruence between gender identity and sex assigned at birth—has soared in recent years. On June 18, the first guidelines focusing solely on the care of transgender and gender-diverse children and adolescents were published by the Royal Children's Hospital Gender Service, Melbourne, Australia. Initiated to advocate for legal reform in Australia, where until recently anyone younger than 18 years needed to obtain legal permission to access hormone treatment, the guidelines outline a framework for provision of respectful, gender-affirming care of transgender and gender diverse children and adolescents.  Based on empirical evidence, clinician consensus, and results of non-randomised and observational studies, the guidelines were developed in consultation with multidisciplinary experts, support groups, and transgender children and adolescents, and their families. The guidelines stand apart from existing recommendations by suggesting that social transition—the process by which a person changes their gender expression to more closely match their gender identity, for example, by changing one's name, hairstyle, or clothing—should be led by the child. They also move away from the idea that access to hormone treatment should be based on chronological age, instead suggesting that the transition to treatment should depend on an individual's ability to make informed decisions, duration of puberty suppression, any coexisting health issues, and the level of family support. Gaps in the evidence remain, however, and further research on development of gender identity and long-term outcomes after treatment is needed.  Spurred on by increasing acceptance of transgender individuals in society (and normalisation of the right for anyone to question their gender identity), the number of young people seeking support is likely to increase further. Children and adolescents with gender dysphoria often experience stigma, bullying, and abuse, resulting in high rates of mental illness, including depression, anxiety, and self-harm. But with supportive, gender-affirming management—as laid out by the Australian guidelines—these consequences can be minimised.