Κυριακή, 2 Ιανουαρίου 2011

Μικρή ιστορία της ανταλλαγής δώρων Χριστουγέννων & Πρωτοχρονιάς

Μιας και "έπεσε" στο τραπέζι -κι ήταν από τα λίγα πράγματα που ΔΕΝ ήταν φαγώσιμα σήμερα το μεσημέρι- απαντώ στους φίλους που το είχαν απορία: Δώρα εθιμικά, πέρα από τις επιταγές του Χριστιανισμού, Ρωμαίοι και Αρχαίοι Έλληνες ανταλλάσσαμε τη Πρωτοχρονιά. Για τους μεν Ρωμαίους είναι γνωστό ότι χάριζαν ο ένας στον άλλον μέλι & σύκα, που ήταν σύμβολα αφθονίας και ευτυχίας, ενώ για τους Αρχαίους Έλληνες ότι αντάλλασσαν φιλοφρονήσεις και συμβολικά δώρα. Στους Ρωμαίους ευπατρίδες μάλιστα έστελναν κλαδιά από δάφνη, και αργότερα ειδικής κοπής -προς αυτόν τον σκοπό- χρυσά νομίσματα, τα οποία όφειλαν να κρατήσουν τουλάχιστον για έναν χρόνο ως προσωπικά ή οικιακά φυλακτά, ή γούρι. 

Βεβαίως, οι χριστιανοί θεολόγοι θα σας διαβεβαιώσουν ότι οποιαδήποτε ομοιότης με όλα αυτά είναι απόλυτα συμπτωματική, όπως επίσης και ότι τα δώρα δε πρέπει να ανταλλάσσονται τη Πρωτοχρονιά, αλλά τη παραμονή των Χριστουγέννων, καθώς συμβολίζουν τα δώρα των τριών μάγων στο νεογέννητο βρέφος. Ορισμένως οι Ορθόδοξοι Θεολόγοι μας διαβεβαιώνουν μάλιστα ότι η οικογένεια οφείλει τη Παραμονή των Χριστουγέννων να τη περνάει στην εκκλησία, αφού η σχετική ιερή ακολουθία διαρκεί από την ώρα του Εσπερινού μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Τη διαδέχεται άλλη πρωινή λειτουργία, και η πρώτη στιγμή που η χριστιανορθόδοξη πιστή οικογένεια θα βρεθεί μαζί, με διαθέσιμο χρόνο για φαγητό, είναι το μεσημέρι των Χριστουγέννων.

Παρόλα αυτά τα ελληνικά έθιμα έχουν υπερκεράσει τις δυσκολίες, όπως και τους αρχικούς -αλλά και μέχρι σήμερα κατά καιρούς- ισχυρισμούς των φανατικών ιερέων του Ορθόδοξου τύπου ότι ο στολισμός δέντρου ή καραβιού είναι παγανιστικός, και άλλα συναφή, και στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας τα δώρα μεταξύ οικογένειας και συγγενών ανταλλάσσονται τη παραμονή των Χριστουγέννων, κάτω από το πράγματι ξενόφερτο έθιμο του Χριστουγεννιάτικου δέντρου, και μεταξύ φίλων και φιλικών οικογενειών τη Πρωτοχρονιά. 

Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι να θυμόμαστε εκατέρωθεν (εκκλησία + πιστοί, άπιστοι και λοιποί) ότι τα "έθιμα" είναι παγιωμένες συνήθειες του παρελθόντος, και υπό προϋποθέσεις κανείς δεν αποκλείει την ανανέωση τους, κατά τις συνήθειες του σύγχρονου βίου. Ο ισχυρισμός ότι τα έθιμα -ακόμη κι αν αντιβαίνουν τους βασικούς όρους της πραγματικής ζωής- θα πρέπει να μένουν ίδια & απαράλλαχτα "εις τον αιώνα τον άπαντα" αντιβαίνει όχι μονάχα στον ορθολογισμό, αλλά και στην έννοια της εξέλιξης, και ως γνωστόν, ό,τι δεν εξελίσσεται πεθαίνει...

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου