Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου 2011

e-Books: Μία προοπτική που έχει μέλλον

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά ως μέρος του αφιερώματος του lifestyle portal in2life, στο πλαίσιο σχετικού αφιερώματος. Το απόσπασμα που παραθέτω ασχολείται με το παρόν και το μέλλον των ηλέκτρονικών αναγνωστών ψηφιακών βιβλίων (e-Book Readers) και τις προοπτικές τους. Εφόσν θα θέλατε να διαβάσετε της σχετική έρευνα αγοράς αλλά και προτάσεις για συγκεκριμένες συσκευές σας ενθαρρύνω να ανατρέξετε στο Αφιέρωμα που βρίσκεται ΕΔΩ.


Μία από τις πρώτες υποσχέσεις των τεχνολογιών Πληροφορικής προς τον κόσμο, από τη δεκαετία του '80 ακόμη, ήταν η κατάργηση του χαρτιού. Αν και υπάρχουν φωνές που αμφισβητούν ότι ο στόχος είναι επιτεύξιμος, φέτος, βρισκόμαστε εγγύτερα από ποτέ στην εκπλήρωση αυτή της υπόσχεσης...

του Πάρη Καπράλου

Εμπνευσμένοι από το ανάλογο όραμα των μελλοντολόγων συγγραφέων λογοτεχνίας επιστημονικής φαντασίας, οι πρωτεργάτες διάφορων χώρων της τεχνολογίας κατάλαβαν σύντομα ότι μια τέτοια επανάσταση απαιτεί πολύ περισσότερα από την αντικατάσταση του χαρτιού από μία οθόνη. Η ευκολία της φορητότητας, το ευανάγνωστο και η τυποποίηση της μορφής του βιβλίου θα έπρεπε να αναπαραχθεί σε σημαντικό βαθμό ώστε το νέο μέσο να τύχει της ολοκληρωτικής αποδοχής του πολιτισμού μας, όπως συνέβη με τις τεχνολογίες που εισήγαγαν ο Γουτεμβέργιος, ο οποίος εφηύρε τη τυπογραφία, και ο Άλδος Μανούτιος, ο οποίος έδωσε στα βιβλία τη σημερινή τους μορφή.

Αν και σχετική έρευνα  ξεκίνησε σοβαρά στα μέσα της δεκαετίας του '80, μια σειρά από ιδέες ξεκίνησε να υλοποιείται μόλις στις παραμονές της αλλαγής της χιλιετίας, καθώς το κόστος της σχετικής έρευνας ήταν τεράστιο, δεδομένου ότι περιλάμβανε νέα υλικά, και πολλές τεχνολογικές καινοτομίες, προκειμένου το αποτέλεσμα να είναι ικανοποιητικό. Αν και σε ορισμένα gadgets των πρώτων ετών της χιλιετίας θα βρείτε δυνατότητες ανάλογες με αυτές των σημερινών eboοk readers, τα παραδείγματα είναι ελάχιστα και από λίγο ως καθόλου λειτουργικά.

Εμπορικά μιλώντας, την επανάσταση στον χώρο επέφερε το Kindle του διαδικτυακού βιβλιοπωλείου Amazon το 2007. Έκτοτε, δεκάδες εταιρείες παγκοσμίως έχουν λανσάρει δικές τους συσκευές, ορισμένες με αρκετές διαφοροποιήσεις έναντι άλλων σε καθαρά τεχνολογικό επίπεδο. Καθώς η αγορά αυτή αρχίζει να σταθεροποιείται -είναι πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για ωρίμανση της καθώς δεν έχει πετύχει ακόμη σε παγκόσμιο επίπεδο την ανάλογη διείσδυση που θα επιτρέψει στις εταιρείες να επαναδιαμορφώσουν τις προτάσεις τους με βάση τη ζήτηση για νέες δυνατότητες της μαζικής αγοράς- μπορούμε να πούμε με ασφάλεια πως το 2011 θα είναι το έτος ευρείας διάδοσης του ηλεκτρονικού βιβλίου.

Αντικαταστάτης του βιβλίου;
Μία βασική απορία / αγωνία όσων εξετάζουν το ενδεχόμενο αγοράς ενός eBook Reader -ή στα ελληνικά Αναγνώστης Ηλεκτρονικών/Ψηφιακών Βιβλίων- όπως πλέον ονομάζεται από τους περισσότερους η φορητή ηλεκτρονική συσκευή που έχει ως κύριο σκοπό λειτουργίας τη μεταφορά και ανάγνωση βιβλίων απο τον χρήστη της, αφορά την αντικατάσταση του παραδοσιακού χάρτινου βιβλίου από το ηλεκτρονικό. Αν και σκοπός του άρθρου μας είναι να ενημερώσουμε τους αναγνώστες του in2life για τις δυνατότητες και τις επιλογές τους στον χώρο του ηλεκτρονικού βιβλίου και όχι να παρέχουμε επιχειρήματα υπέρ ή εναντίον αυτής της άποψης, θεωρώ χρήσιμο να σημειώσω ότι τα πάντα είναι θέμα συνήθειας, αλλά και ορθολογικού κριτηρίου. Οι συγκεκριμένες συσκευές δεν έρχονται με σκοπό να αντικαταστήσουν το βιβλίο, αλλά αφενός να συμβάλλουν στην ευκολία μεταφοράς εγγράφων και βιβλίων και την εν συνεχεία προβολής τους με τρόπο χρήσιμο και ξεκούραστο στους χρήστες, αφετέρου δε, να ανοίξουν μία νέα αγορά για το ψηφιακό / ψηφιοποιημένο περιεχόμενο: έναν βιβλίο δεν είναι ούτε οι σελίδες του, ούτε τα γράμματα, σύμβολα ή εικόνες που βρίσκονται τυπωμένες εκεί. Ένα βιβλίο είναι ένας τρόπος διάδοσης ιδεών και γνώσεων, ένα μέσο επικοινωνίας και μάθησης, ένα εργαλείο μεταφοράς: το αν θα είναι χάρτινο, πλαστικό, ηλεκτρονικό ή άλλο, είναι ένα ζήτημα που άπτεται περισσότερο της συνήθειας και της ευκολίας και κάποια ιδεολογίας ή ενός αξιακού πλαισίου. Ας κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι το “βιβλίο” ουσιαστικά είναι άυλο, και το χαρτί, η μελάνη και τα υπόλοιπα στοιχεία που το υλοποιούν στα μάτια μας είναι απλώς εργαλεία που τα αξιοποιούμε για αυτό το σκοπό.

Γιατί να πάρω έναν ηλεκτρονικό αναγνώστη;

Με δεδομένο ότι η αγορά τώρα αναπτύσσεται, ακούγονται πολλές υπερβολές γύρω από τα “ηλεκτρονικά βιβλία”, δηλαδή τους ηλεκτρονικούς αναγνώστες, όπως για παράδειγμα ότι θα μπορείτε να έχετε όλη τη βιβλιοθήκη σας στο τσεπάκι σας. Η αλήθεια απέχει από λίγο ως περισσότερο από όλα αυτά. Αγοράζοντας έναν ηλεκτρονικό αναγνώστη προμηθεύεστε μία εξαιρετικά απλή στη χρήση, υπερφορητή συσκευή στην οποία μπορείτε να διαβάζετε με άνεση ηλεκτρονικά έγγραφα και βιβλία. Παράλληλα, στα περισσότερα μοντέλα που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή στην αγορά, μπορείτε να αναπαράγετε αρχεία μουσικής, ή να απολαύσετε μία σειρά από άλλες λειτουργίες, μεταξύ των οποίων και τη σύνδεση στο διαδίκτυο ή σε ασύρματα δίκτυα. Οι τιμές των συγκεκριμένων συσκευών κινούνται στο φάσμα των 140 – 400 ευρώ.

Ένα άλλο ερώτημα είναι γιατί να αγοράσετε έναν ηλεκτρονικό αναγνώστη, όταν με τα ίδια χρήματα μπορείτε να αγοράσετε ένα φθηνό netbook, ή ένα εξαιρετικό tablet κινητό τηλέφωνο; Η θεμελιώδης διαφορά έγκειται στην οθόνη, η οποία στους ηλεκτρονικούς αναγνώστες έχει τέτοιες ρυθμίσεις και είναι φτιαγμένη από τέτοια υλικά ώστε να μη κουράζει τα μάτια, που την αντιμετωπίζουν σα να ήταν ένα τόσο παθητικό υλικό, όσο το χαρτί.

Αν χρησιμοποιείτε υπολογιστή, φορητό ή σταθερό, θα έχετε παρατηρήσει ότι αν προσπαθήσετε να διαβάσετε επί πολλή ώρα κείμενα στην οθόνη τα μάτια σας κουράζονται και αν το παρακάνετε ίσως ζαλιστείτε, ή πάθετε πονοκέφαλο. Οι οθόνες βγάζουν φως  και αυτό είναι που κουράζει τα μάτια, διότι ουσιαστικά έχουν συνέχεια για μεγάλο χρονικό διάστημα μπροστά τους μία φωτεινή πηγή. Επίσης, όπως μπορείτε να δείτε κάθε φορά που μία κάμερα τηλεόρασης τραβά πλάνα από μία αίθουσα με υπολογιστές, χωρίς στη συνέχεια να υπάρξει επεξεργασία των πλάνων για να απαλειφθεί η απεικόνιση του φαινομένου, θα διαπιστώσετε ότι οι οθόνες των υπολογιστών μοιάζει να πάλλονται διαρκώς. Όχι δεν πρόκειται για αλλοίωση, αυτή είναι η πραγματικότητα. Οι οθόνες ανανεώνονται με μεγάλη ταχύτητα, ώστε ο εγκέφαλος μας μπορεί να μην το αντιλαμβάνεται, αλλά το οπτικό νεύρο καθοδηγεί το μάτι να εστιάσει καλύτερα στην οθόνη διαρκώς, με αποτέλεσμα αυτό να κουράζεται πολύ. Οι ηλεκτρονικοί αναγνώστες έχουν δύο ιδιότητες που συμβάλλουν στη καταπολέμηση της κούρασης του οπτικού νεύρου. Πρώτα και κύρια, αν και φωτίζονται, παράγουν ελάχιστο φως, ενώ το υλικό της οθόνης συνήθως είναι τέτοιο ώστε να είναι κατά το δυνατόν λιγότερο αντανακλαστικό, με αποτέλεσμα αφενός να μη χρειάζεται ισχυρός φωτισμός της οθόνης για να είναι ορατά τα όσα απεικονίζει σε ένα περιβάλλον με αυξημένη φωτεινότητα, αφετέρου ο ρυθμός ανανέωσης της οθόνης είναι πολύ περιορισμένος. Παράλληλα, ιδιαίτερη δουλειά έχει γίνει από τους κατασκευαστές στο θέμα μεγέθυνσης ή σμίκρυνσης των γραμμάτων και άλλων συμβόλων, τα οποία ο χρήστης μπορεί να ρυθμίζει και μόνος του, και, βεβαίως, αναφορικά με την ρύθμιση του contrast (αντίθεση).

Εξοπλισμένα με μια σειρά από νέες δυνατότητες, τα eBook Readers τελευταίας ...εσοδείας (αυτά που εμφανίστηκαν από το Φθινόπωρο του 2010 και εξής) μπορούν να υποκαταστήσουν άλλες συσκευές και συνήθως μια συσκευή που αναπαράγει μουσική ή βίντεο, γεγονός που τους προσδίδει και ψυχαγωγικό χαρακτήρα, εκτός από το καθαρά χρηστικό μέρος της αναπαραγωγής και προβολής κειμένων και ηλεκτρονικών βιβλίων. Παράλληλα, η εσωτερική μνήμη -αλλά και η επέκταση της η οποία συνήθως γίνεται με τη χρήση κάποια κάρτας μνήμης και συνήθως μπορεί να φτάσει μέχρι τα 32 GB- εγγυώνται τη δυνατότητα σας να μεταφέρεται χιλιάδες έγγραφα ή εκατοντάδες βιβλία μαζί σας, δίνοντας σας πρόσβαση σε πολλές πηγές αναφοράς, ή απλώς διευκολύνοντας σας με τη μεταφορά πολλών διαφορετικών αναγνωσμάτων.

Η αλήθεια είναι ότι μπορείτε να αναλογιστείτε το ενδεχόμενο να αγοράσετε μία άλλη συσκευή με ...δυνατότητες ebook, δηλαδή με τη δυνατότητα αναπαραγωγής ακόμη και ειδικών μορφών ηλεκτρονικών εγγράφων που χρησιμοποιούνται από τους εκδοτικούς οίκους στο εξωτερικό και στην Ελλάδα για να διασφαλίσουν ότι ο χρήστης που θα τα προμηθευτεί θα τα αναπαράγει μονάχα σε ηλεκτρονικό αναγνώστη και δεν θα τα αντιγράψει στον υπολογιστή του, ή δεν θα τα διανείμει δωρεάν στο internet, αλλά στη πραγματικότητα, αν το κάνετε, θα κρατάτε στα χέρια σας ένα κινητό, ένα tablet ή ένα netbook που απλώς θα μπορεί να “διαβάζει” και αυτά τα αρχεία και όχι ένα eBook Reader, με τις ιδιότητες που περιγράψαμε παραπάνω.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου